नाशिक जिल्ह्यातील द्राक्ष उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी सौरऊर्जेवर चालणाऱ्या विशेष 'स्मार्ट कोल्ड स्टोरेज' साखळीचा शुभारंभ

 [भारत / महाराष्ट्र / नाशिक]

भारताची 'वाईन कॅपिटल' आणि देशातील सर्वांत मोठा द्राक्ष उत्पादक जिल्हा असलेल्या नाशिकच्या त्र्यंबकेश्वर आणि निफाड तालुक्यांत कृषी पणन विभाग आणि नाशिक जिल्हा सहकारी बँकेच्या संयुक्त विद्यमाने एका क्रांतिकारी कृषी प्रकल्पाचा शुभारंभ करण्यात आला आहे. क्षेत्रातील लहान आणि अल्पभूधारक द्राक्ष उत्पादक शेतकऱ्यांचे नुकसान टाळण्यासाठी आणि त्यांना आंतरराष्ट्रीय बाजाराच्या मागणीनुसार आपली पिके साठवण्याची सुविधा देण्यासाठी तीन मोठ्या 'सौरऊर्जेवर चालणाऱ्या स्मार्ट कोल्ड स्टोरेज आणि पॅकेजिंग हब्स'चे लोकार्पण करण्यात आले. नाशिकचे द्राक्ष केवळ देशातच नव्हे तर युरोप, आखाती देश आणि दक्षिण-पूर्व आशियात मोठ्या प्रमाणावर निर्यात केले जातात. मात्र, योग्य प्रशीतन (रेफ्रिजरेशन) सुविधा नसल्यामुळे दरवर्षी सुमारे २५ ते ३० टक्के पिके वाहतुकीदरम्यान खराब व्हायची, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना मोठे आर्थिक नुकसान सहन करावे लागत होते आणि ते बिचाऱ्या बिचौलियांच्या तावडीत सापडून कमी भावात द्राक्ष विकण्यास भाग पाडले जायचे.

या नवीन स्मार्ट कोल्ड स्टोरेज साखळीचे सर्वांत मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे हे पूर्णपणे छतावर बसवलेल्या सौर ऊर्जा पॅनेल्सवर चालते, ज्यामुळे वीज कपात असली तरीही त्याचे तापमान आणि आर्द्रतेचे (ह्यूमिडिटी) प्रमाण स्वयंचलितपणे नियंत्रित राहते. कोल्ड स्टोरेजच्या आतच एक अत्याधुनिक ग्रेडिंग आणि क्वालिटी टेस्टिंग लॅब स्थापित केली गेली आहे, जिथे निर्यात केल्या जाणाऱ्या द्राक्षांची गुणवत्ता आणि कीटकनाशकांच्या अंशांची तपासणी आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार (Global-GAP) रीयल-टाइममध्ये केली जाते. नाशिकच्या जिल्हा कृषी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या हबशी थेट ३,००० हून अधिक द्राक्ष उत्पादक शेतकरी कुटुंबे जोडली गेली आहेत. शेतकरी आता आपले पीक कापणीनंतर लगेच येथे आणून सुरक्षित ठेवू शकतात आणि जेव्हा बाजारात द्राक्षांना चांगला भाव मिळेल, तेव्हा ते ई-नाम (e-NAM) पोर्टलच्या माध्यमातून ऑनलाइन पद्धतीने देशातील किंवा परदेशातील व्यापाऱ्यांना थेट माल विकू शकतात.

Reported By The Hdsmit Universal Hearld Desk