छत्रपती संभाजीनगरच्या वाळूज औद्योगिक क्षेत्रातील प्रदूषण पसरवणाऱ्या दोन मोठ्या केमिकल कंपन्यांना 'क्लोजर नोटीस' जारी

 [भारत / महाराष्ट्र / छत्रपती संभाजीनगर]

मराठवाडा क्षेत्रातील सर्वांत मोठे आणि महत्त्वाचे औद्योगिक केंद्र असलेल्या छत्रपती संभाजीनगरच्या (पूर्वीचे औरंगाबाद) वाळूज औद्योगिक क्षेत्रात (MIDC) पर्यावरण संरक्षण नियमांचे गंभीर उल्लंघन केल्याचे एक मोठे प्रकरण उघडकीस आले आहे. महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या (MPCB) एका विशेष दक्षता पथकाने केलेल्या अचानक तपासणीनंतर आणि रासायनिक नमुन्यांच्या प्रयोगशाळा चाचणीनंतर, क्षेत्रातील दोन मोठ्या केमिकल मॅन्युफॅक्चरिंग कंपन्यांना तातडीने बंद करण्याचे आदेश देत 'क्लोजर नोटीस' जारी केली आहे. स्थानिक पर्यावरणवादी आणि आजूबाजूच्या गावातील शेतकऱ्यांनी बऱ्याच दिवसांपासून या कंपन्यांविरोधात लेखी तक्रारी दाखल केल्या होत्या की, या कंपन्या कोणत्याही प्रक्रियेविना (ट्रीटमेंट) आपले अत्यंत विषारी आणि घातक रासायनिक सांडपाणी थेट उघड्या नाल्यांमध्ये आणि भूगर्भातील पाण्याच्या स्रोतांमध्ये सोडत आहेत, ज्यामुळे शेतीची जमीन पूर्णपणे नापीक होत चालली आहे.

प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या प्रादेशिक संचालकांनी सांगितले की, कंपन्यांच्या आत बसवलेले एफ्लुएंट ट्रीटमेंट प्लांट (ETP) केवळ कागदावरच सुरू होते आणि रात्रीच्या अंधारात किंवा छुप्या पद्धतीने हे विषारी पाणी विहिरी आणि नद्यांमध्ये सोडले जात होते. यामुळे परिसरातील भूगर्भातील पाणी पूर्णपणे विषारी झाले असून पाण्याचा टीडीएस (TDS) आणि केमिकल ऑक्सिजन डिमांड (COD) निर्धारित मानकांपेक्षा २० पटीने जास्त आढळला आहे. या प्रदूषणामुळे स्थानिक नागरिकांमध्ये कर्करोग, मूत्रपिंडाचे आजार आणि त्वचेच्या गंभीर आजारांचे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे. एमपीसीबीने दोन्ही कंपन्यांच्या व्यवस्थापनावर प्रत्येकी ५० लाख रुपयांचा मोठा पर्यावरणीय दंडही ठोठावला आहे. जोपर्यंत या कंपन्या पूर्णपणे अत्याधुनिक 'झिरो लिक्विड डिस्चार्ज' (ZLD) प्रणाली कार्यान्वित करत नाहीत, तोपर्यंत त्यांना उत्पादन सुरू करण्याची परवानगी दिली जाणार नाही, असा सक्त इशारा प्रशासनाने दिला आहे.

Reported By The Hdsmit Universal Hearld Desk