मुंबई कोस्टल रोड प्रकल्पाच्या (Mumbai Coastal Road Project) नवीन टप्प्याचे उद्घाटन. मरीन ड्राइव्ह ते वांद्रे-वरळी सी लिंक प्रवास आता अवघ्या काही मिनिटांत

 मुंबई (Mumbai) : महाराष्ट्राची राजधानी आणि देशाची आर्थिक आर्थिक राजधानी असलेल्या मुंबई शहराच्या पायाभूत सुविधांमध्ये आज एक ऐतिहासिक अध्याय जोडला गेला आहे. बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) आणि राज्य सरकारच्या संयुक्त प्रयत्नातून साकारलेल्या महत्त्वाकांक्षी 'मुंबई कोस्टल रोड प्रकल्पाचा' (Mumbai Coastal Road Project) पुढील अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा आजपासून सर्वसामान्यांच्या वाहतुकीसाठी पूर्णपणे खुला करण्यात आला आहे. या नवीन मार्गामुळे दक्षिण मुंबईतील मरीन ड्राइव्ह ते थेट वांद्रे-वरळी सी लिंक (Bandra-Worli Sea Link) हा प्रवास आता अवघ्या काही मिनिटांचा झाला आहे. या उद्घाटनामुळे मुंबईकरांची दररोजच्या वाहतूक कोंडीतून (Traffic Congestion) सुटका झाली असून, इंधनाची बचत आणि पर्यावरण संवर्धनाच्या दिशेने देखील एक मोठे पाऊल पडले आहे.

मुंबईची भौगोलिक रचना आणि सातत्याने वाढणाऱ्या लोकसंख्येचा ताण लक्षात घेता हा कोस्टल रोड प्रकल्प अत्यंत आवश्यक मानला जात होता. आज उद्घाटन झालेल्या या नवीन टप्प्यामध्ये अत्याधुनिक अंडरवॉटर टनेल्स (Underwater Tunnels) आणि सागरी पुलांचे एक उत्कृष्ट इंजिनिअरिंग नेटवर्क समाविष्ट आहे. मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते या मार्गावरील वाहनांच्या वाहतुकीला हिरवा झेंडा दाखवून सुरुवात करण्यात आली. या प्रसंगी मोठ्या संख्येने प्रशासकीय अधिकारी आणि तांत्रिक तज्ज्ञ उपस्थित होते. सुरक्षेचा उपाय म्हणून या संपूर्ण मार्गावर हाय-स्पीड सीसीटीव्ही कॅमेरे, ऑटोमॅटिक स्पीड डिटेक्टर आणि आपत्कालीन बचाव चौक्या स्थापन करण्यात आल्या आहेत, जेणेकरून वाहनांची सुरक्षित वाहतूक चोवीस तास सुरू राहील.

मुंबईत सध्या पावसाळा सुरू आहे, अशा परिस्थितीत किनारपट्टीच्या भागात पाणी साचणे (Waterlogging) हे एक मोठे आव्हान असते. मात्र, कोस्टल रोडच्या या नवीन टप्प्याच्या डिझाइनमध्ये जपानी आणि युरोपियन ड्रेनेज तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. बीएमसीच्या अभियंत्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, समुद्राला आलेली मोठी भरती (High Tide) आणि मुसळधार पाऊस एकाच वेळी आला तरीही रस्त्यावर पाणी साचणार नाही, कारण येथे विशेष फ्लड-गेट्स आणि हाय-कॅपॅसिटी वॉटर पंप बसवण्यात आले आहेत. ही आधुनिक ड्रेनेज प्रणाली पावसाळ्यातही दक्षिण मुंबई आणि पश्चिम उपनगरांमधील कनेक्टिव्हिटी कोणत्याही अडथळ्याशिवाय अखंडित ठेवेल, जी आर्थिक उपक्रमांसाठी अत्यंत आवश्यक आहे.

प्रकल्पाच्या आर्थिक आणि व्यावहारिक फायद्यांबद्दल बोलायचे झाले तर, यामुळे मरीन ड्राइव्ह आणि वरळी दरम्यानच्या प्रवासाच्या वेळेत सुमारे ७०% बचत होणार आहे. पूर्वी पीक अवर्स दरम्यान हे अंतर पार करण्यासाठी एक ते दीड तासाचा वेळ लागायचा, तोच प्रवास आता अवघ्या १० ते १२ मिनिटांत पूर्ण करता येणार आहे. प्रवासाच्या वेळेतील या मोठ्या कपातीमुळे दररोज लाखो लीटर इंधनाची बचत होईल, ज्यामुळे कार्बन उत्सर्जनात लक्षणीय घट होईल. पर्यावरणवाद्यांनी देखील या गोष्टीचे कौतुक केले आहे की, कोस्टल रोडच्या बांधकामादरम्यान सागरी परिसंस्थेचे (Marine Ecosystem) किमान नुकसान व्हावे यासाठी प्रगत तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे.

आगामी महिन्यांत हा कोस्टल रोड वरळीच्या पुढे वर्सोवा आणि कांदिवलीपर्यंत जोडण्याची योजना वेगाने सुरू आहे. पुढील दोन वर्षांत संपूर्ण पश्चिम मुंबई या किनारपट्टीच्या मार्गाने जोडण्याचे राज्य नगरविकास विभागाचे उद्दिष्ट आहे, ज्यामुळे लोकल ट्रेन्स आणि सध्याच्या वेस्टर्न एक्सप्रेस हायवेवरील वाहनांचा ताण बऱ्याच अंशी कमी होईल. रिअल इस्टेट विश्लेषकांच्या मते, या कनेक्टिव्हिटीमुळे पश्चिम उपनगरातील व्यावसायिक आणि निवासी मालमत्तांच्या किमतींमध्येही वाढ पाहायला मिळू शकते. मुंबईचा हा कोस्टल रोड प्रकल्प आता देशातील इतर किनारपट्टीच्या शहरांसाठी शहरी वाहतूक विकासाचा एक आदर्श मॉडेल बनला आहे.

Reported by: The Hdsmit Universal Herald Desk, Maharashtra