नागपूर लॉजिस्टिक्स महामार्ग: मिहान (MIHAN) प्रकल्पाच्या विस्तारासाठी ₹५,००० कोटींचा नवीन विकास आराखडा मंजूर

 नागपूर, महाराष्ट्र: भारताचे मध्यवर्ती केंद्र आणि महाराष्ट्राची उपराजधानी असलेल्या नागपूर शहराला आशियातील सर्वात मोठे 'मल्टी-मॉडल लॉजिस्टिक्स आणि कार्गो हब' बनवण्यासाठी राज्य आणि केंद्र सरकारने संयुक्तपणे ₹५,००० कोटींच्या विशेष मिहान (MIHAN) विस्तार आराखड्याला अधिकृत मंजुरी दिली आहे. या महा-प्रकल्पामध्ये नागपूर आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या धावपट्टीचा (Runway) विस्तार करणे, नवीन आधुनिक कार्गो टर्मिनल्स बांधणे आणि मिहान विशेष आर्थिक क्षेत्रातील (SEZ) रस्ते व रेल्वे जोडणी थेट हावडा-मुंबई व दिल्ली-चेन्नई कॉरिडोअरला जोडणे या कामांचा समावेश आहे.

नागपूर हे भौगोलिकदृष्ट्या देशाच्या मध्यभागात असल्यामुळे देशांतर्गत मालवाहतुकीसाठी हे सर्वात मोक्याचे ठिकाण आहे. या भौगोलिक फायद्याचा पूर्ण वापर करून घेण्यासाठी मिहानमध्ये १ लाख मेट्रिक टन क्षमतेचे 'कोल्ड स्टोरेज' आणि स्वयंचलित वेअरहाऊस उभारले जात आहेत. यामुळे मध्य भारतातील शेतकरी आणि संत्रा उत्पादकांना त्यांचा माल अवघ्या काही तासांत देशाच्या कोणत्याही कोपऱ्यात किंवा आंतरराष्ट्रीय बाजारात विमानाद्वारे पाठवणे शक्य होणार आहे. या विस्तार योजनेत औषध निर्माण (Pharmaceuticals) आणि संरक्षण साहित्यांच्या उत्पादनासाठी विशेष कॉरिडोअर राखीव ठेवण्यात आले आहेत.

आर्थिक विश्लेषकांच्या अंदाजानुसार, मिहानच्या या नवीन विकास आराखड्यामुळे विदर्भ क्षेत्रातील आर्थिक मागासलेपण दूर होण्यास मोठी मदत होणार आहे. या प्रकल्पात आगामी काळात जागतिक स्तरावरील ई-कॉमर्स आणि लॉजिस्टिक्स क्षेत्रातील कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करणार आहेत. या महा-प्रकल्पमुळे विदर्भातील ५,००० पेक्षा जास्त स्थानिक तरुण, अवजड वाहन चालक आणि लॉजिस्टिक्स व्यवस्थापन तज्ज्ञांसाठी प्रत्यक्ष रोजगाराच्या संधी निर्माण झाल्या आहेत. नागपूरला देशाची 'लॉजिस्टिक्स राजधानी' बनवण्याच्या दिक्षेने हे पाऊल अत्यंत महत्त्वपूर्ण मानले जात आहे.

• वृत्त संकलन: द एचडस्मिट युनिव्हर्सल डेस्क