मराठवाडा जलसंधारण महाप्रकल्प: छत्रपती संभाजीनगर व जालना जिल्ह्यांसाठी ₹४,५०० कोटींची वॉटर ग्रीड योजना वेगात

 छत्रपती संभाजीनगर, महाराष्ट्र: मराठवाडा क्षेत्रातील तीव्र पाणीटंचाई आणि दुष्काळाच्या समस्येवर कायमस्वरूपी मात करण्यासाठी राज्य जलसंपदा विभागाने एक अत्यंत महत्त्वाकांक्षी आणि धाडसी पाऊल उचलले आहे. छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) आणि जालना जिल्ह्यांमधील शेकडो गावांना आणि औद्योगिक क्षेत्रांना अखंडित पाणीपुरवठा करण्यासाठी ₹४,५०० कोटींच्या 'मराठवाडा वॉटर ग्रीड योजनेच्या' पहिल्या टप्प्यातील कामांना गती देण्यात आली आहे. या महा-प्रकल्पांतर्गत जायकवाडी धरणातून आधुनिक बंद पाईपलाईनद्वारे पाणी उपसून ते शुद्ध करून थेट दुष्काळी भागातील मुख्य साठवण तलावांपर्यंत पोहोचवले जाणार आहे.

मराठवाड्यातील शेती आणि उद्योग नेहमीच पावसाच्या अनियमितेमुळे संकटात सापडतात, ज्यामुळे या भागातून मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर होते. या समस्येचे व्यवस्थागत निवारण करण्यासाठी या वॉटर ग्रीड प्रकल्पामध्ये अत्याधुनिक इस्त्रायली जलसंधारण तंत्रज्ञानाचा (Israeli Water Technology) वापर केला जात आहे. या अंतर्गत उभारण्यात येणाऱ्या संगणकीय नियंत्रण कक्षातून (SCADA System) पाईपलाईनमधील पाण्याचे गळती नियंत्रण आणि दाबाचे २४ तास डिजिटल मॉनिटरिंग केले जाईल, ज्यामुळे पाण्याचा एकही थेंब वाया जाणार नाही.

या जलप्रकल्पाच्या पूर्णत्वामुळे छत्रपती संभाजीनगर आणि जालना जिल्ह्यातील १,२०० पेक्षा जास्त गावांना शुद्ध पेयजल उपलब्ध होणार आहे, तसेच शेंद्रा-बिडकीन औद्योगिक पट्ट्यातील (AURIC City) नवीन उद्योगांना पाण्याचा शाश्वत पुरवठा सुनिश्चित होईल. या आर्थिक सुलभतेमुळे मराठवाड्यात नवीन अब्जावधी रुपयांचे औद्योगिक गुंतवणूक आकर्षित होण्यास मदत होईल, ज्यामुळे स्थानिक तरुणांना रोजगारासाठी मुंबई किंवा पुण्यात जाण्याची गरज पडणार नाही. मराठवाड्याला सुजलाम सुफलाम बनवण्याच्या दृष्टीने हा प्रकल्प गेम-चेंजर ठरणार आहे.

• वृत्त संकलन: द एचडस्मिट युनिव्हर्सल डेस्क