मुंबई पायाभूत सुविधा महाक्रांती: कोस्टल रोड फेज-२ चे मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते लोकार्पण

 मुंबई, महाराष्ट्र: मुंबई महानगर आणि आसपासच्या उपनगरांमधील वाहतूक कोंडीची समस्या कायमची सोडवण्यासाठी आणि दळणवळणाचा वेग आंतरराष्ट्रीय स्तरावर नेण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाच्या नगरविकास विभागाने एक ऐतिहासिक पाऊल उचलले आहे. मुंबई कोस्टल रोड (मुंबई किनारी रस्ता) प्रकल्पाच्या अत्यंत महत्त्वाच्या और तांत्रिकदृष्ट्या आव्हानात्मक अशा दुसऱ्या टप्प्याचे (Phase-2) अधिकृत लोकार्पण मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते अत्यंत भव्य सोहळ्यात पार पडले. हा महा-पायाभूत सुविधा प्रकल्प मुंबईच्या सागरी किनारपट्टीचा चेहरामोहरा बदलणारा ठरला असून, यामुळे नरिमन पॉईंट ते थेट वांद्रे-वरळी सी-लिंक आणि कांदिवलीपर्यंतचा प्रवास अवघ्या काही मिनिटांवर आला आहे.

या कोस्टल रोड फेज-२ प्रकल्पाचे वैशिष्ट्य म्हणजे यामध्ये अत्याधुनिक 'ट्विन टनेल्स' (जुळे भुयारी मार्ग) बांधण्यात आले आहेत, जे समुद्राच्या तळाखालून जातात. या भुयारी मार्गांच्या बांधकामासाठी जगातील सर्वातं मोठ्या टनेल बोअरिंग मशीनचा (TBM) वापर करण्यात आला होता. मुंबई महानगरपालिका (BMC) आणि आंतरराष्ट्रीय अभियांत्रिकी सल्लागारांच्या देखरेखीखाली हा प्रकल्प पूर्ण करण्यात आला असून, यामध्ये भूकंपरोधक तंत्रज्ञान आणि स्वयंचलित वेंटिलेशन प्रणाली (Aero-Dynamic Ventilation System) बसवण्यात आली आहे. या रस्त्यामुळे दक्षिण मुंबईतून पश्चिम उपनगरात जाणाऱ्या वाहनांचा इंधन खर्च जवळपास ३५ टक्क्यांनी कमी होणार असून, कार्बन उत्सर्जनात वार्षिक वीस लाख टनांची घट होणार असल्याचा प्राथमिक अंदाज पर्यावरण तज्ज्ञांनी वर्तवला आहे.

आर्थिक आणि पायाभूत सुविधा विश्लेषकांच्या मते, या कोस्टल रोडच्या पूर्ण क्षमतेने सुरू होण्यामुळे मुंबईतील रिअल एस्टेट क्षेत्राला आणि व्यावसायिक हालचालींना मोठी गती मिळणार आहे. वांद्रे आणि नरिमन पॉईंट या दोन्ही प्रमुख व्यावसायिक केंद्रांमधील अंतर कमी झाल्यामुळे कॉर्पोरेट कार्यालयांच्या विस्ताराला नवीन पर्याय उपलब्ध झाले आहेत. या प्रकल्पाच्या उभारणीदरम्यान हजारो स्थानिक अभियंते आणि तांत्रिक कामगारांना थेट रोजगार मिळाला असून, आगामी काळात या रस्त्याच्या कडेने उभारण्यात येणाऱ्या हरित पट्टे (Green Zones) आणि सायकल ट्रॅकमुळे मुंबईकरांना एक जागतिक दर्जाचे पर्यटन स्थळही उपलब्ध झाले आहे. हा प्रकल्प महाराष्ट्राच्या आधुनिक विकासाची नवी ओळख करून देणारा एक मैलाचा दगड ठरला आहे.

• वृत्त संकलन: द एचडस्मिट युनिव्हर्सल डेस्क