छत्रपती संभाजीनगरमधील जागतिक प्रसिद्ध अजिंठा आणि एलोरा गुंफांच्या संवर्धनासाठी आणि पर्यटन विकासासाठी विशेष पॅकेज.

 छत्रपति संभाजीनगर (Chhatrapati Sambhajinagar) : महाराष्ट्राचे ऐतिहासिक आणि पर्यटन केंद्र असलेल्या छत्रपती संभाजीनगरमधून राज्याच्या सांस्कृतिक वारशाला जपणारी एक मोठी सकारात्मक बातमी समोर आली आहे. युनेस्कोने जागतिक वारसा घोषित केलेल्या जगप्रसिद्ध अजिंठा आणि एलोरा गुंफांच्या दीर्घकालीन संवर्धनासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील पर्यटन पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी महाराष्ट्र पर्यटन आणि सांस्कृतिक विभागाने आज विशेष आर्थिक पॅकेज आणि भारी-भरकम फंड जारी करण्याची घोषणा केली आहे. अजिंठा आणि एलोरा गुंफा हे प्राचीन इतिहास, वास्तुकला आणि चित्रकला या क्षेत्रातील बेजोड़ नमुने मानले जातात. तथापि, गेल्या काही वर्षांत हवामानातील बदल, अत्यधिक आर्द्रता आणि पर्यटकांची वाढती संख्या यामुळे गुफांमधील प्राचीन भित्तीचित्रांना आणि दगडांच्या रचनांना सूक्ष्म नुकसान पोहोचत असल्याचे रिपोर्ट्स समोर आले होते. याच पार्श्वभूमीवर भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण (ASI) आणि राज्य सरकारने मिळून एक व्यापक 'मास्टर प्रिजर्वेशन प्लान' तयार केला आहे, ज्यासाठी या विशेष बजेटचा पूर्ण वापर केला जाणार आहे. या स्वीकृत निधीच्या माध्यमातून गुफांच्या आत अत्याधुनिक 'डिजिटल ह्यूमिडिटी कंट्रोल' आणि वेंटिलेशन सिस्टम बसवले जातील, जे प्राचीन चित्रांचे अति-आर्द्रतेपासून रक्षण करतील. याशिवाय, गुफा क्रमांक १, २, १६ आणि १७, जिथे सर्वात महत्त्वाचे बौद्ध चित्र आणि प्रसिद्ध कैलास मंदिर आहे, तिथे विशेष फायबर-ऑप्टिक कोल्ड लाइटिंग लावली जाईल. ही प्रकाश व्यवस्था कोणत्याही प्रकारची उष्णता किंवा अतिनील किरणे निर्माण न करता चित्रे स्पष्ट दाखवेल, ज्यामुळे पेंटिंग्जचे रंग फिके पडणार नाहीत. पर्यटकांना इतिहास डिजिटल पद्धतीने अनुभवता यावा यासाठी व्हर्च्युअल रिॲलिटी शोकेस सेंटर देखील उभारले जात आहे.

Reported by: The Hdsmit Universal Herald Desk, Maharashtra

---