ਲੁਧਿਆਣਾ ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ ਵਿਸਤਾਰ: 250 ਏਕੜ 'ਤੇ ਹਾਈ-ਟੈਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ

ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਗੜ੍ਹ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ (GLADA) ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਸਤਾਰ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਬਾਹਰੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਲਗਭਗ 250 ਏਕੜ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ 'ਸਮਾਰਟ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਟਾਊਨਸ਼ਿਪ' (Smart Industrial & Residential Township) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਮੈਗਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਹੱਬਾਂ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਮੰਗ ਆਪਣੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਸ ਦਾ ਜ਼ਮੀਨ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਦਾ ਮਾਡਲ ਯਾਨੀ 'ਲੈਂਡ ਪੂਲਿੰਗ ਮਾਡਲ' (Land Pooling Model) ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਕਸਰ ਲੰਬੀਆਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈਆਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਕਾਰਨ ਲਟਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਸੌਂਪ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਥਾਰਟੀ ਪੂਰੀ 250 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਕਸਤ ਕਰੇਗੀ।

ਇਸ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਅਥਾਰਟੀ ਸਬੰਧਤ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਫੋਰ-ਲੇਨ ਕੰਕ੍ਰੀਟ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ, ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ (Underground) ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਦੇ ਗਰਿੱਡ, ਸਮਾਰਟ ਸੀਵੇਜ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਮੂਲ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਸਪੁਰਦ ਕੀਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ 40 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ, ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਪਲਾਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਵੀਨਤਮ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਵਿਸਥਾਪਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਨਗੇ। ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ₹3,000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਵੇਗਾ, ਜੋ ਸੂਬੇ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂਆਂ ਉਚਾਈਆਂ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।

• ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਪੋਰਟ: ਦ ਐਚਡਸਮਿਟ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਡੈਸਕ

---